Voorbij coaching en teambuilding - onze manier van werken met teams

Over begeleiding, proces en echte teamontwikkeling

Voor veel mensen is coaching vandaag een beladen term. Het roept uiteenlopende beelden op: van diepgaande begeleiding tot wollige gesprekken, van scherpe vragen tot goedbedoelde theorieën, van echte verandering tot iets wat vooral goed klinkt maar weinig raakt.

Dat is begrijpelijk. Onder de noemer coaching bestaat vandaag een enorme diversiteit aan praktijken. En dat is op zich geen probleem. Alles mag bestaan. De vraag is alleen: wat wil je bereiken en wat past daarbij?

Bij Zapatones vertrekken we niet vanuit een oordeel over coaching of teambuilding. We vertrekken vanuit het team, het proces en wat er werkelijk nodig is.

Niet elke coach is hetzelfde en dat hoeft ook niet

Er zijn veel bekwame coaches die met zorg, diepgang en integriteit werken. Tegelijk zien we ook vormen van coaching waarbij de coach erg centraal staat: de methode, de visie, de persoonlijkheid, het ego.

Wanneer de begeleider te veel ruimte inneemt, komt teamkracht moeilijk tot bloei. Niet omdat de intentie fout is, maar omdat echte teamdynamiek niet ontstaat door één waarheid, één bril of één richting.

Daarnaast zien we ook veel trajecten die coaching genoemd worden, maar in essentie training of opleiding zijn: het overbrengen van modellen, theorieën of inzichten naar deelnemers. Ook dat kan waardevol zijn, maar het is iets anders dan werken met wat er nu leeft in een team.

Bij Zapatones zijn we daar helder over: wat wij doen, laat zich niet makkelijk in één vakje plaatsen.

Begeleiding van een proces, niet het uitvoeren van een methode

Zapatones is eigenlijk geen coaching in de klassieke zin.

En ook geen training.

En ook geen teambuilding zoals die vaak wordt begrepen.

Wat wij doen, is het begeleiden van een proces in een team.

We vertrekken vanuit wat er leeft:

• in de groep

• tussen mensen

• onder de oppervlakte

• in de dynamiek van samenwerken

Er is wel degelijk een doel: we gaan niet samen op stap om te praten om het praten. Dat zou zinloos zijn. Maar hoe dat doel vorm krijgt, en wat het uiteindelijke resultaat precies zal zijn, ligt niet vooraf vast.

Het proces is belangrijk, niet als doel op zich, maar omdat echte verandering alleen kan ontstaan als je het proces ernstig neemt.

Altijd met beide voeten op de grond. Geen wolligheid. Geen praten om te praten of over praten. Wat gebeurt, moet van de wereld zijn, moet bruikbaar zijn.

Iedereen is coach — samen ontstaat de teamwaarheid

Bij Zapatones gaan we ervan uit dat iedereen coach is. Niet in de professionele zin, maar in de betekenis dat iedereen:

• een perspectief heeft

• iets ziet wat anderen niet zien

• een waarheid draagt

Door die perspectieven samen te brengen, ontstaat geen compromis, maar iets anders:de teamwaarheid.

Dat is geen objectief gegeven en ook geen beslissing van bovenaf. Het is wat zichtbaar wordt wanneer mensen werkelijk samen kijken.

Samen is hier het sleutelwoord.

Vroeger werd richting vaak opgelegd door leidinggevenden. Vandaag aanvaarden mensen dat steeds minder. Ze willen mee begrijpen, mee voelen, mee richting geven. Niet om het ego te strelen, maar omdat betrokkenheid en eigenaarschap rechtstreeks verbonden zijn met draagkracht en verantwoordelijkheid.

Wanneer mensen zich gehoord en gewaardeerd voelen in hun bijdrage, dragen ze vanzelf sterker bij aan groeps- en bedrijfsdoelen.

De rol van de begeleider: gids, geen stuurman

De begeleider bij Zapatones staat niet centraal. Hij of zij:

• bewaakt het proces

• bewaakt de veiligheid

• voelt aan wanneer iets onderliggends aandacht vraagt

• brengt dat eventueel op tafel, voor de groep

Niet om te sturen, niet om te duwen, maar om zichtbaar te maken wat anders mogelijk onuitgesproken blijft.

Belangrijk daarbij: de begeleider werkt onafhankelijk van leidinggevenden. Er zijn geen afspraken over wat wel of niet gezegd mag worden. Wij voeren geen opdrachten uit die vooraf door management zijn vastgelegd.

Teamdoelen worden wél helder meegegeven aan het hele team, alle deelnemers en idealiter vooraf.  Maar wat het team daarmee doet, en wat dat in beweging zet, is geen script.

Mandaat, veiligheid en verantwoordelijkheid

Een essentieel uitgangspunt in onze trajecten is mandaat. Van iedereen.

Wie deelneemt, engageert zich om actief mee te doen:

• in gesprekken

• in reflectie

• in oefeningen

Persoonlijke thema’s kunnen daarbij opduiken. Niet omdat dat moet, maar omdat samenwerken mensen raakt. Daarom is het cruciaal dat er een veilige ruimte is om dat te dragen.

Die veiligheid wordt actief bewaakt door de Zapatones-begeleider.

Het doel van onze trajecten is altijd dat:

• elk individu er sterker uitkomt

• én de groep als geheel

Niet ten koste van elkaar, maar samen.

Groepsbegeleiding, geen individuele coaching (met nuance)

De begeleiding bij Zapatones gebeurt in functie van de groep. Het is geen individuele coaching in een groepsjasje.

Dat betekent niet dat er geen ruimte is voor persoonlijke vragen of bekommernissen — integendeel. Maar de focus blijft:

• het groepsproces

• het gezamenlijke doel

Individuele begeleiding kan deel worden van het traject, als dat zinvol is en als daar duidelijke afspraken over gemaakt zijn met het team, het bedrijf en de betrokken verantwoordelijken.

En dan: teambuilding

Ook hier geldt: alles mag bestaan.

Een klassieke teambuilding is vaak schreeuwerig: actie, adrenaline, drukte en spektakel. Dat kan leuk zijn. Soms zelfs nodig. Zeker bij jonge teams kan het een korte boost geven.

Maar het effect is meestal tijdelijk. Veel energie, vaak lage betrokkenheid, en twee dagen later is het grotendeels vergeten. Soms verwordt het tot een veredeld drinkmoment.

Dat is op zich niet verkeerd, maar je bouwt er zelden duurzaam een team mee op ( team building).

Zapatones verhoudt zich daar anders toe.

Niet beter. Niet slechter.

Maar met een ander doel.

En zoals je met een uurtje bowlen iets anders bereikt dan enkele dagen samen op stap zijn, zo vraagt echte teamontwikkeling ook een andere vorm, een ander ritme en een andere bedding.

Tot slot

Bij Zapatones kiezen we niet voor labels.

We kiezen voor aandacht, proces en betrokkenheid.

Coaching, training en teambuilding kunnen allemaal waardevol zijn, elk op hun plek. Wij kijken telkens opnieuw: wat beoogt dit team, op dit moment, en wat helpt daarbij werkelijk?

Van daaruit begeleiden we. Samen. Met openheid. En met beide voeten op de grond.